Ptak-archeolog. Średniowieczne artefakty w gniazdach orłosępów
6 października 2025, 09:10Wykopaliska archeologiczne kojarzą się przede wszystkim z kopaniem w ziemi. I zdecydowana większość z nich właśnie tak się odbywa. Archeolog może jednak znaleźć zabytki w niezwykłych miejscach. Takich jak na przykład dawno opuszczone ptasie gniazda.
Co łączy raka jelita grubego z wirusem ukrytym w bakterii?
20 lutego 2026, 18:37Rak jelita grubego to jeden z najbardziej rozpowszechnionych nowotworów w świecie zachodnim i jedna z głównych przyczyn zgonów z powodu nowotworów. Na jego rozwój wpływają wiek, styl życia i dieta. Wciąż jednak nie ustalono, co dokładnie wywołuje chorobę. Od lat z jej rozwojem wiązano szczególnie jeden gatunek bakterii - Bacteroides fragilis. Jednak jest on też obecny u większości zdrowych osób. Paradoksem jest fakt, że ciągle znajdujemy tę bakterię w powiązaniu z nowotworem, a jednocześnie jest ona normalnym składnikiem mikrobioty zdrowych ludzi, mówi doktor Flemming Damgaard z Uniwersytetu Danii Południowej. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy różnice nie tkwią w samej bakterii. Okazało się to strzałem w dziesiątkę.
Scytami rządziły dziedziczne elity
6 lipca 2026, 10:47Zespół genetyków i archeologów z Niemiec, Kazachstanu, Australii i Korei Południowej – kierowany przez Ayshin Ghalichi i Ainash Childebayevą – przebadał genomy 85 osób pochowanych na stepach Eurazji między 900 a 200 rokiem p.n.e., w czasach, gdy obszar ten zamieszkiwały koczownicze ludy określane zbiorczo mianem Scytów. Na podstawie badań archeologicznych wiemy, że społeczeństwo scytyjskie nie było egalitarne. Wielkie kurhany, bogato wyposażone groby, ślady trepanacji czaszek wykonywanych zapewne w celu zabalsamowania zwłok możnych zmarłych, sugerują istnienie elity. Ghalichi, Childebayeva i ich zespół chcieli dowiedzieć się, czy władza i status przechodziły z pokolenia na pokolenie w obrębie rodu, czy raczej zdobywano je własnymi zasługami.
Kluczowy etap ewolucji naszych genów
16 sierpnia 2006, 19:12Mogą być brakującymi ogniwami genetyki ludzkiej ewolucji. O czym mowa? O obszarach DNA, które zmieniły się drastycznie po oddzieleniu się naszego gatunku od szympansów, chociaż wcześniej były niemal takie same przez tysiące lat.
Nauka przez zapominanie?
18 stycznia 2007, 16:32Wyjazd za granicę to doskonały sposób na podszlifowanie języka. Ułatwia komunikowanie i poruszanie w obcym świecie. Często jednak okazuje się, że ludzie mają problem z powrotem do własnego języka, a posługiwanie się nim sprawia kłopoty. Zjawisko to zafascynowało Benjamina Levy'ego, psychologa z University of Oregon, który nie mógł pojąć, jak można zapomnieć, nawet chwilowo, słów używanych przez całe życie.
Związki układu kostnego z cukrzycą
10 sierpnia 2007, 08:02Kości mogą odgrywać ważniejszą rolę w regulowaniu procesów chemicznych zachodzących w organizmie, niż się dotąd wydawało. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że powstająca w komórkach kostnych osteokalcyna pomaga u myszy regulować poziom cukru we krwi.
Telepatia genetyczna
25 stycznia 2008, 15:49Geny potrafią rozpoznawać na odległość inne podobne do siebie pod względem chemicznym geny, w dodatku w procesie tym nie pośredniczą białka ani inne biozwiązki (Journal of Physical Chemistry B).
Niacyna już bez tajemnic
6 czerwca 2008, 10:54Naukowcy pracujący pod kierownictwem Moti Kashyapa zidentyfikowali cel obierany w wątrobie przez niacynę, czyli witaminę B3. W ten sposób udało im się wyjaśnić, w jaki sposób zwiększa ona poziom dobrego cholesterolu HDL (lipoproteiny wysokiej gęstości) w plazmie krwi.
Laser + mikroskop = wnikliwe spojrzenie
28 sierpnia 2008, 16:38Eksperci z Uniwersytetu Nottingham opracowali technikę, która może zrewolucjonizować biologię molekularną. Dzięki zastosowaniu superczułego mikroskopu i światła laserowego są w stanie obserwować w czasie rzeczywistym pojedyncze cząsteczki leku docierające do komórek.
Automatyczne unikanie wypadków
20 listopada 2008, 11:33Specjaliści z Instytutu Fraunhofera opracowali oprogramowanie, które ma zwiększyć bezpieczeństwo na drodze. Pozwoli ono uniknąć wypadków poprzez koordynowanie manewrów grupy pojazdów.
